Factors influencing high school preferences of Imam Hatip Lower Secondary School graduates
Keywords:
Religious Education, Imam Hatip School, School Preference, TürkiyeAbstract
Established under the Law on the Unification of Education enacted on March 3, 1924, Imam Hatip Schools initially began providing education at the lower secondary level in 29 provinces. However, they were officially closed in 1930 and completely ceased functioning by 1932. Reopened in 1951 as four-year lower secondary schools, high sections were added in 1954. With the introduction of “uninterrupted eight-year compulsory education” in the 1997–1998 academic year, the lower secondary sections were once again closed. Later, the “4+4+4 education system” implemented in 2012 reestablished lower secondary sections. This reform separated the lower secondary and high levels into independent institutions, thereby diversifying the high school preferences of Imam Hatip Lower Secondary School graduates. The aim of this study is to examine the factors influencing the high school preferences of Imam Hatip Lower Secondary School graduates. The research was conducted with 729 Imam Hatip Lower Secondary School graduates enrolled in a total of 14 schools in Sakarya province during the 2022–2023 academic year, including 4 Imam Hatip High Schools and 10 other types of high schools. Designed according to a quantitative survey model, the study collected data through questionnaires and analyzed them using descriptive statistics and chi-square tests. Findings indicate that family influence is the primary factor affecting students’ choice of Imam Hatip Lower Secondary School after primary school. While family guidance played a decisive role among students who preferred Imam Hatip High School, those who opted for other types of high schools tended to do so due to concerns about vocational (religious) courses. Furthermore, the majority of students reported that if they had the opportunity to choose again, their likelihood of selecting Imam Hatip High Schools would be low. This tendency appears to be shaped particularly by students’ career plans and their negative perceptions of vocational religious courses.
References
Aşlamacı, İ. (2017a). İHL öğrencilerinin meslek dersleri ve meslek dersi öğretmenlerine yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 17/1, 197–231.
Aşlamacı, İ. (2017b). Öğrenci ve öğretmenlerine göre İmam Hatip Liseleri: Profiller, algılar, memnuniyet, aidiyet. Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları.
Aşlamacı, İ. (2017c). Paydaşlarına göre İmam-Hatip Ortaokullarında din eğitimi. Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları.
Aşlamacı, İ. (2024). İstatistiklerle Türkiye’de örgün ve yaygın din eğitiminin 100 yılı (1923-2023). Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları.
Aşlamacı, İ., & Kaymakcan, R. (2017). A model for Islamic education from Turkey: The Imam-Hatip Schools. British Journal of Religious Education, 39(3), 279–292. https://doi.org/10.1080/01416200.2015.1128390
Aslan, O. (2022). İmam Hatip Ortaokulu mezunu öğrencilerin İmam Hatip Lisesini tercih etmeme sebepleri (Karaman ili örneği). [Master's thesis]. İstanbul Sebahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (19. ed.: 2014). Pegem Akademi.
Çepni, O. (n.d.). Her yer imam, her yer hatip! MEB İmam Hatipleri kılavuzda “nitelikli” yaptı. Cumhuriyet Gazetesi. Retrieved January 25, 2023, from https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/her-yer-imam-her-yer-hatip-meb-imam-hatipleri-kilavuzda-nitelikli-yapti-956785
Çınar, F. (2018). İmam Hatip Liselerinden beklentiler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(60), 1243–1259. https://doi.org/10.17719/jisr.2018.2870
Din Öğretimi Genel Müdürlüğü. (2022, July 26). 2022-YKS’de de Anadolu İmam Hatip Liselerinden yüksek başarı. https://dogm.meb.gov.tr/www/2022-yksde-de-anadolu-imam-hatip-liselerinden-yuksek-basari/icerik/1608
Dinçer, N. (1974). 1913’ten bugüne İmam-Hatip Okulları meselesi. Yağmur Yayınları.
Doğan, M. K., & Yuret, T. (2015). Üniversitelere yerleşmede farklı katsayı uygulamasının etkileri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70(1), Article 1. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002348
Erikoğlu, E. N. (2019). İmam Hatip öğrencilerinin okul tercihlerine etki eden faktörler [Master's thesis]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Sosyolojisi Bilim Dalı.
Kara, F. R. (2016). İmam Hatip Ortaokulu öğrenci velilerinin beklentileri [Master's thesis]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Koyuncu, M. (2023). İmam Hatip Okulları: Türk eğitim sistemindeki yeri, amaçları ve program yapısı temelinde sorunları. Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 3–30.
Man, F. (2024). İmam Hatip Ortaokulu mezunlarının lise tercihlerini etkileyen faktörler (Sakarya örneği) [Master's thesis]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı.
Milli Eğitim Bakanlığı. (2025). 2023-2024 milli eğitim istatistikleri örgün eğitim. Milli Eğitim Bakanlığı. https://istatistik.meb.gov.tr/
Neuman, W. L., & Özge, S. (2008). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicelik yaklaşımlar 2 (2nd ed.). Yayın Odası Yayınları.
Öcal, M. (2007). From the past to the present: Imam and Preacher Schools in Turkey—An ongoing quarrel. Religious Education, 102(2), 191–205.
Öcal, M. (2015). Dünden bugüne İmam Hatip Liseleri (1913-2013). In 100. yılında İmam Hatip Liseleri (pp. 65–104). Dem Yayınları.
Özdemir, Ş., & Karateke, T. (2018). Öğrencilerin İmam Hatip Liselerini tercih etme nedenleri (Elazığ örneği). Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 45, 5–33. https://doi.org/10.17120/omuifd.438465
Özensel, E., & Aydemir, M. H. (2014). Türkiye İmam-Hatip Lisesi öğrenci profili araştırması. Türkiye İmam-Hatipliler Vakfı Araştırma Raporu.
Ozgur, I. (2012). Islamic schools in modern Turkey: Faith, politics, and education. Cambridge University Press.
Öztürk, K. (2023). İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin imam hatip lisesi tercih nedenleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 57, 27–59. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1146931
Sakaoğlu, N. (1992). Cumhuriyet dönemi eğitim tarihi. İletişim.
Sarı, M. (2019). İmam Hatip Liselerini tercih eden öğrenci ve velilerin beklentileri ve bu beklentilerin karşılanma düzeyi (İstanbul/Pendik örneği) [Master's thesis]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Türköz, Ş. (2021). “İmam Hatiplilik” kimliğinin belirleyici unsurları. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6, Article 6. https://doi.org/10.47994/usbad.899600
Tüysüz, H., Yiğit, S., & Kamak, Z. (2023). İmam-Hatip Ortaokulu öğrencilerinin lise tercihi yönelimlerini etkileyen faktörler (Kartal ilçesi örneği). Mevzu-Sosytal Bilimler Dergisi, 9, 157–180. https://doi.org/10.56720/mevzu.1226929
Ünaldı, S. (2019). İmam Hatip Ortaokulları’nda okuyan öğrencilerin bu okulları tercih nedenleri ve beklentileri (Erzincan örneği) [Master's thesis]. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ünsür, A. (1995). Bir mesleki eğitim kurumu olarak İmam-Hatip Liseleri [PhD thesis]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Zengin, M., & Hendek, A. (2023). The future of Imam Hatip Schools as a model for Islamic education in Türkiye. Religions, 14(3), 375. https://doi.org/10.3390/rel14030375
Zengin, M., & Karaman, D. (2020). Öğrencilerin proje anadolu Imam Hatip Liselerini tercih nedenleri ve mesleki eğilimleri. Ilahiyat Tetkikleri Dergisi, 54(2), 403–431. https://doi.org/10.29288/ilted.763282
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Mahmut Zengin, Fatih Man
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
